ձի Definition
ձի
Armenian
Etymology
From Old Armenian ձի (ji), which see below.
Pronunciation
- (Eastern Armenian) IPA: [dzi]
- (Western Armenian) IPA: [tsʰi]
Noun
ձի (ji)
- horse
- (chess) knight
Declension
declension (Eastern Armenian)
u-type, plural in
-er, animate
|
singular |
|
plural |
| nominative/accusative |
ձի (ji) |
ձիեր (jier) |
| nominative definite |
ձին (jin) |
ձիերը/ձիերն (jierə/jiern) |
| genitive/dative |
ձիու (jiu) |
ձիերի (jieri) |
| dative/accusative definite |
ձիուն (jiun) |
ձիերին (jierin) |
| ablative |
ձիուց (jiucʿ) |
ձիերից (jiericʿ) |
| instrumental |
ձիով (jiov) |
ձիերով (jierov) |
| locative |
– |
– |
declension of possessive forms (Eastern Armenian)
|
1st person possession (my) |
|
singular |
|
plural |
| nominative/accusative |
ձիս (jis) |
ձիերս (jiers) |
| genitive/dative |
ձիուս (jius) |
ձիերիս (jieris) |
| ablative |
ձիուցս (jiucʿs) |
ձիերիցս (jiericʿs) |
| instrumental |
ձիովս (jiovs) |
ձիերովս (jierovs) |
| locative |
- () |
- () |
|
2nd person possession (your) |
|
singular |
|
plural |
| nominative/accusative |
ձիդ (jid) |
ձիերդ (jierd) |
| genitive/dative |
ձիուդ (jiud) |
ձիերիդ (jierid) |
| ablative |
ձիուցդ (jiucʿd) |
ձիերիցդ (jiericʿd) |
| instrumental |
ձիովդ (jiovd) |
ձիերովդ (jierovd) |
| locative |
- () |
- () |
Synonyms
External links
Old Armenian
Etymology
From Proto-Indo-European *ǵʰēyos. Cognate with Sanskrit हय (háya, “horse”). Possibly also akin to Sanskrit जिहीते (jihīte, “to spring forward”), Old Church Slavonic заѩць (Russian заяц), Lithuanian žaisti (“to play”), Latin haedus (“kid, young goat”), Old High German geiz (German Geiss (“goat”)) all from the idea of “jumping”.
Noun
ձի (ji) (singular genitive ձիոյ, plural genitive ձիոց)
- horse
- մատակախազ, որձի ձի — stallion, stone-horse
- մալեալ, որձատ ձի — a gelding
- մատակ ձի — mare
- ռազմամուղ ձի — warhorse, charger
- որսոյ ձի — hunter
- ասպարիզական ձի — racehorse
- լծաբարձ, կառաձիգ ձի — draught-horse, carriage or coach-horse
- ազատ ձի — blood-horse
- հեծելութեան ձի — riding-horse, saddle-horse
- պալարակապ ձի — prancer
- բեռնաբարձ ձի — led, pack-horse
- սայլաձիգ ձի — cart-horse
- ձի հեծանելի կամ կառաց — a horse fit to ride or drive
- ձի մեքենական — horsepower
- մատաղ ձի, ձի փոքրիկ (բռչոյ) — nag, pony
- քուռակ ձիոյ — colt, foal, filly
- ահիպարանոց ձի — fiery or superb horse
- աշխոյժ ձի — highmettled horse
- խրոխտ ձի — prancing or frisky horse
- եռանդուն ձի — spirited horse
- աներկիւղ ձի — bold horse
- ուժեղ ձի — mettlesome horse
- հլու ձի — tractable horse
- հնազանդ ձի — well-bitted or -broken horse
- փափկերախ ձի — easy upon the hand horse
- խստերախ ձի — hard-mouthed horse
- ախտաւոր ձի — vicious horse
- անհլու ձի — untractable horse
- կատաղի/խենդ ձի — furious or moon-eyed horse
- կիցընկէց ձի — restive or kickerhorse
- խրչան ձի — skittish horse
- անպիտան ձի — jade
- դեղձան ձի — skittish horse
- խրչան ձի — yellow-dun horse
- գորշ/մողոշիկ ձի — greyhorse
- պիսակ ձի — dappled horse
- ճանճկէն/ճանճաճերմակ ձի — flea-bitten horse
- ճարտուկ ձի — piebald horse
- աշխէտ ձի — chestnut or sorrel horse
- ճարտուկ-ճանճկէն ձի — roan horse
- շիկակարմիր/շառատ ձի — light-bay horse
- միս ձիոյ — horse-flesh
- գաւակ ձիոյ — rump, croup, hind-quarter
- բաշ ձիոյ — horsehair
- խար, կեր ձիոյ — forage, provender, horse-meat
- ջրարբ ձիոց — horse-pond
- աղբ ձիոյ — horse-dung
- պայտ ձիոյ — horse-shoe
- քերոց ձիոց — curry-comb
- ողնուլար ձիոյ — crupper
- տապճակ ձիոյ — horse-blanket or -cloth
- վարաւանդ, կազմածք ձիոյ — horse-trappings
- ընթացք ձիոյ — the paces of a horse
- ճախր ձիոյ — caracol, wheeling about
- զբօսանք ձիոյ — a ride (on horseback)
- դարմանել զձի — to groom, to curry, to comb a
- պայտել զձի — to shoe a horse
- վարժել զձի — to break in a horse
- սանձել զձի — to master a horse
- ի ձի ելանել, վերելակել, աշտանակել, ձի ի ներքո տանել, առնուլ — to ride, to get or mount on horseback, to take horse
- երթալ ի ձի — to ride, to go on horseback
- զգնալ, զբօսնուլ ձիով — to take a ride, to go on a party of ride, to go out for a ride
- ճախր առնուլ ձիոյ — to caracole, to move in caracols, to wheel about
- արձակերասան զձին առնել — to give a horse the bridle, to gallop, to run full speed
- խոպալ եւ ընդվզել ձիոյ — to prance, to rear
- կատաղել ձիոյ — to run away, to take the bit between the teeth
- իջանել, թափել զինքն ի ձիոյ — to dismount, to alight, to to get down
- շրջածել երախաձգութեամբ զձի — to lead a horse hither and thither, to and fro
- լծեալ ի չորից ձիոց — drawn by four horses
- ձին զուլամբ չոգաւ, թալալեցաւ/նստաւ ընդ նովաւ — his horse fell under him, fell heels upwards
- խխնջէ, վրնջէ ձին — the horse neighs
- որ ձրի էառ զձին՝ ոչ սպասէ սանձին — you must not look a gift horse in the teeth
Declension
declension
o-type
|
singular |
|
plural |
| nominative |
ձի (ji) |
ձիք (jikʿ) |
| genitive |
ձիոյ (jioy) |
ձիոց (jiocʿ) |
| dative |
ձիոյ (jioy) |
ձիոց (jiocʿ) |
| accusative |
ձի (ji) |
ձիս (jis) |
| accusative definite |
զձի (zji) |
զձիս (zjis) |
| ablative |
ի ձիոյ (i jioy) |
ի ձիոց (i jiocʿ) |
| instrumental |
ձիով (jiov) |
ձիովք (jiovkʿ) |
| locative |
ի ձի (i ji) |
ի ձիս (i jis) |
Derived terms
- այրեւձի
- այրուձի
- գեղեցկաձի
- եզաձի
- երագաձի
- երկձի
- կացաձի
- կիսաձի
- ձիաբոյծ
- ձիագետի
- ձիագլուխ
- ձիագող
- ձիազէնք
- ձիաթափ
- ձիալախուր
- ձիախաղաց
- ձիախառն
- ձիախրոխտ
- ձիածին
- ձիակալ
- ձիական
- ձիակապ
- ձիակապիկ
- ձիակերպ
- ձիակիթ
|
|
- ձիակորեակ
- ձիահալած
- ձիաձեւ
- ձիամարտիկ
- ձիամարտութիւն
- ձիամարտք
- ձիան
- ձիանդամ
- ձիանման
- ձիաշարժ
- ձիապիծակ
- ձիասէր
- ձիասպանութիւն
- ձիաստան
- ձիաստանի
- ձիաստաց
- ձիավազ
- ձիավար
- ձիավարական
- ձիավարեմ
- ձիավարժ
- ձիավարութիւն
- ձիավարուն
- ձիատած
- ձիատօպրակ
|
|
- ձիարկեմ
- ձիարձակ
- ձիարձակարան
- ձիարշաւ
- ձիարշաւանք
- ձիացուլ
- ձիաւոր
- ձիաւորիմ
- ձիաւորութիւն
- ձիընթաց
- ձիընթացարան
- ձիընթացիկ
- ձիընթացք
- ձիլախուր
- ձիոտն
- ձիութիւն
- մակաձի
- մատաղաձի
- մեկնակաձի
- միաձի
- չորքձիք
- սպիտակաձի
- վագերաձի
- վատաձի
|
Descendants
References
- “ձի” in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian-English (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
- “ձի” in G. Awetikʿean, X. Siwrmēlean, M. Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
- “ձի” in Hračʿeay Ačaṙean (1926–35), Hayerēn armatakan baṙaran (Yerevan: Yerevan State University), 2nd ed., 1971–79
|
The above information uses material from Wiktionary and is licensed under the GNU Free Documentation License.
Some facts may not have been fully verified for accuracy. [Disclaimers]
This page was last archived by our server on Fri May 18 14:15:31 2012.
Displaying this page or its contents does not use any Wikimedia Foundation's resources.
The owners of this site proudly support the Wikimedia Foundation.
|
|
